Luca Tempel is een ervaren angstcoach en oprichter van Coachpraktijk Tula. Met haar achtergrond in de tandheelkunde en coaching helpt ze zowel volwassenen als kinderen om angstpatronen te doorbreken en weer controle te krijgen over hun mondgezondheid.
Bij de receptie stond een bezorgde moeder. Haar schouders waren opgetrokken, en ze keek neer terwijl ze met trillende stem vroeg: "Kunnen jullie mijn zoontje helpen? Elk tandartsbezoek is een nachtmerrie... en ik wil niet dat hij net als ik wordt."
Na een bezoek aan het consultatiebureau moest ze haar driejarige zoontje Jaden meenemen naar de tandarts vanwege zijn achterlopende gebitsontwikkeling. In de ogen van de moeder zag ik niet alleen diepgewortelde angst, maar vooral een onuitputtelijke liefde toen ze zei: "Ik wil niet dat hij wordt zoals ik." Ze was zelf doodsbang, maar vastberaden om het patroon van angst te doorbreken en te voorkomen dat haar zoon hetzelfde zou ervaren.
De ontmoeting: Op ooghoogte veiligheid bieden
Als ervaren angstcoach en oprichter van Coachpraktijk Tula, weet ik dat de eerste momenten cruciaal zijn. Toen Jaden binnenkwam, was hij verlegen en stil. Hij hield stevig zijn favoriete konijn vast als zijn veilige haven in een vreemde en klinische omgeving.
Ik paste direct een belangrijke coachingsmethode toe: het opbouwen van rapport via non-verbale afstemming. Ik zakte meteen door mijn knieën om op ooghoogte van Jaden te communiceren. Niet om schattig te doen, maar om respect te tonen. Een kind kijkt niet graag op tegen een vreemde in een medische omgeving.
Mijn eerste stap was gericht op het konijn van Jaden: "Wat een stoere knuffel heb je daar! Ben je dol op hem?" Jaden glimlachte en liet zijn knuffel zien. Dit werd gedaan om zijn aandacht af te leiden van de dreigende elementen en hem een gevoel van veiligheid te geven.
Tell-Show-Do: Voorspelbaarheid en vertrouwen
Vertrouwen opbouwen gebeurt niet met loze woorden; het gebeurt door voorspelbaar gedrag. Daarom paste ik de Tell-Show-Do methode toe, een effectieve techniek in de kindertandheelkunde om autonomie te vergroten en angst te verminderen.
- Tell (Vertellen): Ik legde op een speelse manier uit wat we gingen doen. We zouden bijvoorbeeld samen tanden tellen met een speciaal 'telstokje'.
- Show (Tonen): Ik liet Jaden een bekertje water vasthouden en de speekselzuiger bedienen om te wennen aan geluiden, met een link naar zijn eigen belevingswereld.
- Do (Doen): De daadwerkelijke handeling.
Het doorbreken van angstprojectie
Toen we richting de behandelstoel liepen, kwamen we een bekend fenomeen tegen: angstprojectie. De moeder nam plaats in de stoel om het goede voorbeeld te geven, maar haar spanning was zo voelbaar dat Jaden weigerde naast haar te zitten. Kinderen voelen de stress van hun ouders feilloos aan.
In plaats van aandringen, koos ik voor herkadering. Ik nodigde Jaden uit om zelf op de grote stoel te klimmen en maakte er een spel van. Geen dwang, geen strijd, alleen een veilige en speelse uitnodiging.
Essentie: Vertrouwen en autonomie op jonge leeftijd
In mijn ervaring is respect voor grenzen en het opbouwen van vertrouwen essentieel bij patiënten, ongeacht hun leeftijd. Mijn professionele overtuiging is eenvoudig: angst verdwijnt niet door druk uit te oefenen, maar door veiligheid te bieden.
Uit mijn praktijkervaring en onderzoek blijkt dat tandartsangst bij volwassenen vaak ontstaat in de kindertijd. Als we de mondgezondheid in de toekomst willen waarborgen, moeten we vandaag beginnen met onze kinderen. Dit vraagt om aandacht voor geborgenheid, autonomie en positieve bekrachtiging bij jonge patiënten.
